przepisz.pl
Login:
Hasło:
Zarejestruj się
Nie pamiętasz hasła?
Szukaj zadania:

Zadaj pytanie! Odpowiemy w 30 minut :)

Zadanie z kategorii: Szkoła średnia -> Historia
Dodane przez Dominisia18, 2011-03-22 16:15:10
rola kultury w obronie polskosci

rola kultury w obronie polskosci



-----

Rozwiąż zadanie



Odpowiedzi
Ocena(0):

Dodane przez Mariusz991, 2011-03-22 19:30:58

Polacy zniewoleni przez zaborców zostali zmuszeni do obrony własnej kultury i tożsamości narodowej. Kultura, wobec braku niepodległego państwa, stała się swego rodzaju formą istnienia narodu i wyrazem narodowej tożsamości. Nabrała ona w tych okolicznościach narodowego charakteru i polskiej tożsamości. Było tak tym bardziej, że walkę z kulturą polską podjęli wszyscy zaborcy, zdając sobie sprawę z tego, iż jej rozwój sprzyja utrzymywaniu się poczucia odrębności narodowej w społeczeństwie polskim. Wyrazem tej polityki zaborców była dążenie do germanizacjirusyfikacji Polaków. Metodą było zwalczanie polskiego szkolnictwa oraz usuwanie polskiego języka z życia publicznego, w tym ze szkół, likwidowanie bibliotek polskich, usuwanie lekcji historii ze szkół. Próbowano uniemożliwić Polakom zakładanie stowarzyszeń i organizacji polskich zajmujących się działalnością kulturalną. Zaborcy wiedzieli jak ważną rolę w obronie polskości odgrywa Kościół katolicki, dlatego przystąpili do zdecydowanej rozprawy z nim. Kościół nie tylko utrzymywał przy życiu polski język, ale umacniał świadomość narodową i przypominał o historii, tradycji i kulturze narodu polskiego.

 

Społeczeństwo polskie nie uległo jednak całkowicie zaborcom i radziło sobie w tej nowej sytuacji. W zaborze rosyjskim przy dworach polskich i parafiach organizowano dla dzieciszkoły elementarne, które oficjalnie miały uczyć zawodu i religii, ale faktycznie służyły nauce języka polskiego (pisanie i czytanie) oraz polskiej historii. W miastach natomiast organizowano tajne kursy. Wreszcie po wsiach wędrowali nauczyciele, którzy nauczali w domach bogatych wiejskich gospodarzy. Działalność Polaków ułatwiała znacznie powszechna korupcja urzędników rosyjskich.

 

Szczególnym wyrazem oporu wobec zaborców i obrony polskości był program pracyorganicznej, która miała na razie zastąpić skazaną na niepowodzenie walkę zbrojną z zaborcami. Celem pracy organicznej było rozwijanie potencjału gospodarczego i kulturalnego społeczeństwa polskiego, tak, aby wzmocnić żywioł polski i uczynić go zdolnym do przyszłej walki o wolność. Bardzo duży nacisk kładziono na rozwijanie oświaty i świadomości narodowej w społeczeństwie polskim. Najwcześniej tego rodzaju działania podjęto w zaborze pruskim. Jednym z bardziej znanych i zasłużonych działaczy był Karol Marcinkowski (żył w latach 1800-1846), który był z zawodu lekarzem, a po powstaniu listopadowym stał się aktywnym propagatorem pracy organicznej. Sprzeciwiał się tworzeniu kolejnych spisków i dążeniom do zbrojnego wystąpienia, ponieważ uważał, że o wiele większe efekty może przynieść długofalowa i wytrwała praca całego społeczeństwa polskiego w dziedzinie gospodarki oraz kultury. By ta wielka praca narodowa była skuteczna konieczne było współdziałanie wszystkich grup społecznych i ich zjednoczenie wokół wspólnego celu - zarówno ziemiaństwa, jak i mieszczaństwa. Owocem tego współdziałania był tzw. Bazar, który wybudowano z przeznaczeniem na miejsce spotkań różnych warstw społeczeństwa polskiego. Zasługą K. Marcinkowskiego było zorganizowanie Towarzystwa Naukowej Pomocy, którego zadaniem było wspieranie zdolnej, ale niezamożnej młodzieży w nauce, zdobywaniu nowych kwalifikacji i wykształcenia. Towarzystwo prowadziło odczyty i zakładało biblioteki. Polskie ziemiaństwo i mieszczaństwo bardzo silnie zaangażowało się w działalność kulturalną. Działalność ta przejawiała się w gromadzeniu zbiorów bibliotecznychmuzealnych; tego rodzaju działania podejmowali między innymi Raczyńscy (Rogalin)Działyńscy (Kórnik). Polska arystokracja popierała różnego rodzaju przedsięwzięcia kulturalne, wspierając finansowo wydawnictwa polskie oraz prowadząc prace naukowe i badawcze. W połowie XIX w. to właśnie dzielnica poznańska przodowała wśród wszystkich zaborów pod względem ożywienia życia kulturalnego i umysłowego. Warto w tym miejscu wspomnieć o późniejszej działalności Wojciecha Kętrzyńskiego, który brał udział w powstaniu z 1863 r. Pu upadku powstania poświęcił się badaniom historycznym, a w obszarze jego zainteresowań leżały dzieje Polski w średniowieczu oraz dzieje Mazur i Pomorza. Z inicjatywy Kętrzyńskiego powstało Towarzystwo Mazurskiej Inteligencji Ludowej.

 

Obok idei pracy organicznej pojawiła się również idea pracy u podstaw, którą miano objąć przede wszystkim lud; miała ona stanowić służbę na rzecz społeczeństwa. Idea ta była jednym z ważniejszych składników światopoglądu pozytywistycznego. Bardzo często odwoływali się do niej w swych dziełach najwięksi publicyści i pisarze reprezentujący ten prąd umysłowy, jakim był pozytywizm. Swego rodzaju manifestempracy u podstaw jest "Siłaczka" S. Żeromskiego. Poza tym pisarzem główni twórcy pozytywizmu to: Aleksander ŚwiętochowskiHenryk SienkiewiczBolesław PrusAdolf Dygasiński. Wszyscy ci twórcy potrafili swe dzieła nasycić miłością do ojczyzny i nadać im patriotyczną wymowę, mimo iż władze zaborcze narzuciły surową cenzurę.

Dla rozwoju polskiej kultury ważna była działalność Polaków na emigracji. Część z nich, w tym Walery Wróblewski, zaangażowała się w działalność I Międzynarodówki, wnosząc do tego ruchu społecznego pewien polski wkład. Ośrodkiem polskiej działalności stała się Szwajcaria, gdzie w 1870 r. otwarto polskie Muzeum Narodu Polskiego wRapperswilu. Niedługo później wyrosło ono na bardzo żywe centrum polskiej kultury w Europie Zachodniej.

 

Nieco uwagi należy się polskiej sztuce teatralnejmuzycemalarstwu.

Teatr, w podobny jak i literatura sposób, służył umacnianiu polskości i świadomości narodowej. Na deskach polskiego teatru wystawiano w języku polskim największe dzieła polskiej literatury. Władze zaborcze również sztuki teatralne objęły cenzurą. Obok komedii Michała BałuckiegoAleksandra Fredry wystawiano również utwory poetów romantycznych, w tym Juliusza Słowackiego (nie podawano jednak nazwisk autorów dzieł). Pojawiło się wielu wybitnych polskich aktorów - Bolesław LeszczyńskiWincenty RapackiJan Królikowski oraz oczywiście Helena Modrzejewska.

Muzyka również przepełniona była patriotyzmem i przypominała o ojczyźnie. Do najważniejszych twórców należeli genialny skrzypek Henryk Wieniawski oraz kompozytor Stanisław Moniuszko (jemu zawdzięczamy wielkie opery narodowe).

O zniewolonej ojczyźnie nie pozwalało również zapomnieć polskie malarstwo. Często przedstawiano na płótnie ważne wydarzenia z dziejów Polski, polski pejzaż czy inne typowo polskie sceny. Tworzyli wówczas tak wybitni artyści jak Leon WyczółkowskiJózef Chełmoński, bracia Maksymilian i Aleksander GierymscyHenryk SiemiradzkiWojciech Gerson. Artyści ci prezentowali swe dzieła w kraju oraz za granicą. Dzieła Leona Wyczółkowskiego i Józefa Chełmońskiego pojawiły się w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, które zostało otwarte w 1859 r. i organizowało ekspozycje z zakresu malarstwa współczesnego.

 

Społeczeństwo polskie w XIX w., choć zniewolone i krępowane przez władze zaborcze wykazało zatem wiele inicjatywy, nie tylko by obronić stan polskiej kultury i dziedzictwo narodowe, ale również by rozwijać dziedzictwo przodków i przekazywać je następnym pokoleniom. Walka o polską kulturę była wyrazem niezłomności narodu polskiego i jego woli walki o niepodległą ojczyznę.


-----



Twoja ocena: 1 2 3 4 5 6

Komentarze:
Komentarze( 0 ) | dodaj komentarz