przepisz.pl
Nowi:
Login:
Hasło:
Zarejestruj się
Nie pamiętasz hasła?
Szukaj zadania:
Ostatnio zalogowani:

Witrynę przepisz.pl hostuje Nenter dedykowane rozwiązania informatyczna.



Zadaj pytanie! Odpowiemy w 30 minut :)

Zadanie z kategorii: Gimnazjum -> J. polski
Dodane przez Anittka, 2009-09-02 18:32:17
Cechy sztuki antycznej
Wymień charakterystyczne cechy sztuka antycznej.

-----



Najlepsza odpowiedź
Ocena(2):

4

Dodane przez Helenka, 2009-09-02 19:09:53

Cechy antyku.

K

lasycyzm - czyli nie ma problemu...
W kulturze starożytnej istniał przede wszystkim Jeden, wspólny wszystkim twórcom wzorzec sztuki - opartej na wspólnie pojmowanym pięknie, harmonii i zasadzie mimesis. Ta ostatnia głosiła, że Artysta powinien przede wszystkim naśladować naturę - tworzyć w oparciu o realistyczne i życiowe prawdopodobieństwo. Antykowi zawdzięczamy także Szereg szczegółowych ustaleń dotyczących “reguł tworzenia” zawartych w poetykach - Arystotelesa i Horacego ("List do Pizonów"). Starożytni opracowali kanoniczne, dotyczące stylu, treści i wymogów formalnych, Zasady pisania poszczególnych gatunków literackich. Te właśnie Zasady określamy mianem “poetyki klasycznej”.

Klasycyzm
To wspólne Miano dla kilku nurtów pisarskich nawiązujących do poetyk
klasycznych i przyjmujących je za wzór. Twórcy renesansu, klasycyzmu oświeceniowego i częściowo też dwudziestowiecznego neoklasycyzmu opierali się wlaśnie na antycznych definicjach piękna, zgodności stylów, starożytnym rozumieniu mimesis. I choć treści ich utworów mogły być ściśle związane z realiami ich własnej epoki, to pod względem formy bliższe są właśnie dziełom starożytnym Niż przynależnym do innych nurtów, choćby współegzystującym równocześnie z którymś z klasycyzmów.
Dla naszego tematu ma to istotne znaczenie - jako, że Reguły poetyki klasycznej nie zginęły wraz z końcem starożytności i stały się inspiracją a nawet kanonem dla twórców niektórych późniejszych klasycystycznych epok i nurtów. Jakich?

Antyk
To w antyku rodzi się humanizm. To starożytni filozofowie poszukują recepty na szczęście. Artyści rzeźbią piękne ludzkie ciała, poeci wielbią to, co w człowieku szlachetne i cenne: Mądrość, odwagę, męstwo, sprawiedliwość. Ludzie są niemal równi bogom (a Bogowie podobni do ludzi), wszak w Homerowych epokach panuje Zasada “bogowie jak Ludzie – Ludzie jak bogowie”.

W Biblii – dziele starożytnym i sakralnym – są co najmniej dwa ujęcia ludzkiej pozycji w świecie. Pierwsza – zawarta np. w Psalmach – głosi, że Człowiek jest namiestnikiem Boga na ziemi, potężnym władcą świata.
Druga – np. z Księgi Koheleta – głosi, że Człowiek to marna kruszyna, pył, znikoma istota zagubiona w kosmosie. W “epokach rozumnych” bardziej podoba się ten pierwszy pomysł.

Człowiek starożytny wielbił umiar i harmonię. Poszukiwał sposobu na szczęśliwe życie, definiował, czym jest Cnota – i próbował żyć według ustalonych reguł. Ucztował – lubił korzystać z życia – ale też wiedział, co to samodyscyplina, spartańskie życie i stoicki spokój. Był szczery i prostolinijny jak żołnierz i mądry jak filozof.

Klasycyzm: w cenie Harmonia, Symetria, ład, uporządkowanie. Nie tylko w sztuce – wśród ideałów życiowych warto szukać złotego środka, jak Horacy. Inne Wartości:: Wiedza, Sprawiedliwość, Wiara w przeznaczenie.
Epikurejczycy głoszą: żyj w zgodzie z naturą, wśród przyjaciół, unikaj cierpienia, korzystaj z radości, carpe diem.
Stoicy: nie daj się namiętnościom! Spokój osiągniesz, gdy nie będziesz szalał z radości w chwilach szczęścia, a tonął w rozpaczy w nieszczęściu. Zachowaj dystans i kamienną twarz.
Arystoteles: zachowaj umiar, walcz o Dobro, unikaj zarówno nadmiaru, jak braku.
Sokrates: jedno wiem, że nic nie wiem, ale Prawda, Dobro i Sprawiedliwość są wartościami bezwzględnymi.
Diogenes: ogranicz do Minimum to, czego potrzebujesz. Po co ci dom? Ja mieszkam w beczce!

Ludzie starożytni wierzyli w wielu bogów. Bogowie nie byli Obcy śmiertelnikom. Wtrącali się w ich życie, brali udział w wojnach, ba – nawet romansowali i mieli bosko - ludzkie dzieci... Poza tym Bogowie nie byli do końca boscy – mieli czysto ludzkie wady (np. Zazdrość, pychę, próżność). Nieśmiertelność zapewniała im ambrozja.

Co innego Biblia – to dzieło daje Obraz jedynego Boga i jego praw. Nowy Testament wnosi dzieło i postać Chrystusa – Syna Bożego, który swoim cierpieniem i śmiercią ma zbawić ludzkość od grzechu. I ten Nurt:: jednobóstwo, Wiara w jednego Boga, Miłość do Chrystusa i Matki Boskiej zdominuje religię Europy po upadku starożytnego świata.

Oto Punkt wyjścia: starożytni ustalają pewne normy – decydują, co jest piękne i właściwe. Wielbią symetrię, harmonię, ład – czy to w konstrukcjach architektury, czy w odwzorowywaniu piękna ludzkiego ciała. Sztuka mimetyczna – to ta, która naśladuje rzeczywistość, odzwierciedla jej doskonałość. Nurt apolliński będzie grupował artystów nawołujących do oddawania piękna świata, odwzorowywania dzieła natury, wzbudzania przeżyć estetycznych. Ten Nurt zdominuje epoki “rozumne”. Ale... to w antyku rodzi się też Nurt dionizyjski, który zechce pokazywać Uczucie twórcy, uzna brzydotę za godną sztuki i będzie chciał szokować odbiorcę. Ten – przejmą epoki uduchowione. A dzieło normatywne Arystotelesa pt. Poetyka stanie się podręcznikiem literatów przez stulecia.

Jest epoką szacunku dla wiedzy – Pomysł Platona, by państwem rządzili filozofowie nie bierze się znikąd... Słowo:: Filozofia oznacza zresztą umiłowanie mądrości, wiedzy.
Dla Sokratesa (filozofa, którego nauki spisał Platon) Wiedza splata się nierozerwalnie z etyką. Rodzą się też inne nauki: Matematyka (pamiętacie twierdzenia Pitagorasa i Talesa?), Geografia, Fizyka (Archimedes!), astronomia, historiografia. Arystoteles daje początki logiki i teorii literatury – to wtedy powstaje pierwsze znane dzieło teoretycznoliterackie – Poetyka.
Działają pierwsze szkoły gromadzące uczniów wokół swoich mistrzów – odpowiedniki dzisiejszych uniwersytetów. Nawet nazwa “akademia” rodzi się w antyku. Napis nad akademią platońską głosi: “Niechaj nikt, kto nie zna matematyki, tu nie wchodzi”.

Człowiek jest miarą wszechrzeczy
- Zdanie Protagorasa z Abdery symbolizuje postawę ludzi antyku.


Epos (epopeja) – najważniejszy Gatunek epicki, dopiero po wiekach zastąpiony przez powieść. To obszerny Utwór, zwykle wierszowany. Jego tematem są dzieje jakiejś zbiorowości pokazane na tle ważnych wydarzeń historycznych – opowiada o nich trzecioosobowy narrator. Inną cechą eposu jest rozlewność: liczne opisy zwalniające Tempo akcji, także opisy scen batalistycznych. Zaczyna się od inwokacji – rozbudowanej apostrofy kierowanej do bóstwa (muzy). Ważny jest również patetyczny Styl (porównania homeryckie, stałe epitety, Heksametr – sześciostopowy Wers zwany bohaterskim). Najważniejsze przykłady: "Iliada" i "Odyseja" Homera, "Eneida" Wergiliusza, babiloński "Gilgamesz", indyjska "Mahabharata".

Antyk też to Czas powstania teatru, który swoją genezę ma w uroczystościach ku czci Dionizosa. Najważniejsze gatunki:
Tragedia – wywodzi się z dytyrambów (pieśni śpiewanych ku czci Dionizosa). Jest gatunkiem wysokim, wymaga więc podniosłego stylu i odpowiednich bohaterów. Pokazuje ich zależność od Fatum, uwikłanie w Konflikt tragiczny (konflikt dwóch równorzędnych racji). W teatrze antycznym ważną rolę odgrywał Chór – Utwór dramatyczny dzielił się na epejsodia (monologi i dialogi aktorów – najwyżej trzech) oraz stasimony (pieśni chóru). Celem tragedii było według Poetyki Arystotelesa budzić litość i trwogę i prowadzić do duchowego oczyszczenia (katharsis).
Najważniejsi tragicy greccy: Ajschylos, Sofokles – Autor "Antygony", Eurypides.
Komedia – wywodzący się z Małych Dionizji Gatunek o zabawnej tematyce i najczęściej żywej akcji. Operował różnymi odmianami komizmu (sytuacyjnym, słownym, postaci). W Grecji jej twórcą był Arystofanes ("Ptaki", "Żaby"), w Rzymie Plaut czy Terencjusz.
W antyku powstały też najważniejsze gatunki liryczne, na przykład:
pieśń, Sielanka, Oda, Elegia, Erotyk, Hymn, Tren, epigramat.

Gatunki biblijne
Przypowieść – Utwór dydaktyczny, który za pomocą prostej historii tłumaczy prawdy wiary, np. Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie czy o synu marnotrawnym.
Psalm – często pojawiający się w następnych epokach Utwór modlitewno-hymniczny.
Inne gatunki biblijne: Apokalipsa (mówi o końcu świata), Hymn, lamentacja, Modlitwa, list, kazanie.


Biblia stanowiła i stanowi nie tylko ważne dzieło literackie, które jest punktem odwołań i nawiązań twórców późniejszych epok, ale stanowi przede wszystkim źródło kultury.
Biblia jest świętą księgą społeczeństw chrześcijańskich, a także - jeśli mówimy o Starym Testamencie jest ona świętą księgą wyznawców judaizmu. Stanowi ona Sacrum, czyli świętość, Autorytet religijny, Zbiór pism sakralnych, oznacza to, że dla chrześcijan i wyznawców judaizmu jest świętością religijną. Tym samym Biblia jest także źródłem kultury moralnej, prezentując wzorce postępowania, pewien Kodeks tego, co dobre, a co złe. Biblia zawiera wiele postaw, wzorców i wydarzeń, które przez pokolenia kształtowały kulturę i które wciąż funkcjonują w świadomości współczesnego człowieka. Jest Biblia zbiorem anegdot, fabuł, motywów, do których wciąż powraca literatura. Jest natchnieniem dla wielu pisarzy, poetów, inspiruje myślicieli, przez wieki była tematem realizacji dzieł malarskich i pisarskich.
Szczególną rolę odegrało Pismo Święte w rozwoju piśmiennictwa staropolskiego. Wtedy, bowiem cała Europa stanowiła wspólnotę kulturową, w której Biblia była niepodważalnym autorytetem. Inspiracje i nawiązania do Biblii nie ograniczają się tylko do początków piśmiennictwa: cała Literatura Polska jest głęboko zakorzeniona w tradycji chrześcijańskiej – od „Bogurodzicy” do pisarzy i poetów współczesnych.

-----

Twoja ocena: 1 2 3 4 5 6

Komentarze:
Komentarze( 0 ) | dodaj komentarz


Odpowiedzi
Ocena(3):

3+

Dodane przez Helenka, 2009-09-02 19:08:26

Sztuka to ogólne ujecie.. architektura, literatura itd...
Antyk (inaczej starożytność) to epoka, która obejmuje piśmiennictwo od czasów najdawniejszych (początki piśmiennictwa ok. XIII w. p.n.e.) do V w. n.e. Umowna data końca epoki starożytnej to 476 r. - data upadku Cesarstwa Zachodnio rzymskiego.

Piśmiennictwo:

Pismo (alfabetyczne) istnieje od ok. XIII w. p.n.e. Od tego czasu powstawała Biblia, najstarszy zabytek piśmienniczy tak wielkich rozmiarów. W starożytnej Grecji podstawę tematyczną literatury stanowi mitologia, podobnie jak Biblia istniejąca w przekazach ustnych od czasów niepiśmiennych. Na mitologii opierają się dzieła Homera: "Iliada" i "Odyseja" z VIII - VII w p.n.e.

Rozkwit literatury antycznej przypada na okres świetności starożytnej Grecji i Rzymu (tzn. VIII w. p.n.e. - II w. n.e.). Literatura starożytna stała się wzorem wszystkich późniejszych prądów artystycznych i na długie wieki określiła europejskie kanony piękna. Uznano ją za wzór doskonały - klasyczny. Klasycyzm narodził się w Grecji, zaś Rzym przejął i odpowiednio
przekształcił ten wzorzec.

Literaturę grecką można podzielić na cztery okresy, biorąc pod uwagę gatunek literacki dominujący w danym czasie:

- epika (VIII wiek p.n.e.)
- liryka (VII-VI wiek p.n.e.)
- dramat (V wiek p.n.e.)
- epigramat (III wiek p.n.e.)

Podziału literatury dokonał Arystoteles wyróżniając w niej:

- epikę
- dramat
- lirykę

Religia:

W świecie starożytnym panował przeważnie politeizm (wielobóstwo), z wyjątkiem monoteistycznej (wyznającej jednego Boga) religii judaistycznej. Podstawą wierzeń starożytnych Greków i Rzymian była mitologia, zaś Żydów - Biblia.

Filozofia:

Największymi filozofami starożytności byli Grecy: Platon i Arystoteles, którzy żyli w V w. p.n.e. w Atenach. Stworzone przez nich systemy filozoficzne - platonizm i arystotelizm - po przekształceniach funkcjonowały w ciągu kolejnych epok. Również epikureizm i stoicyzm odgrywały później znaczącą rolę, zwłaszcza w renesansie.

epikureizm

Grecka filozofia stworzona przez Epikura z Samos na przeł. IV/III w. p.n.e. Głosiła ona zasadę uznającą szczęście za główny cel dążeń człowieka, przy czym szczęście to utożsamiane było z brakiem cierpień. Pogodna afirmacja (akceptacja) życia w jego wymiarze cielesnym, poszukiwanie spokoju i radości w świecie - założenia te sprawiły, że filozofia Epikura stała się
popularna w późniejszych wiekach, a zwłaszcza w czasach rzymskich i w renesansie. Najsławniejszym epikurejczykiem w starożytnym Rzymie był Horacy, którego słowa: "Carpe diem!" - "ciesz się dniem", stały się najbardziej znanym hasłem tego nurtu. Natomiast w okresie renesansu z filozofii epikurejskiej korzystał (zwłaszcza we "Fraszkach" J. Kochanowski.

stoicyzm

System filozoficzny stworzony w III w. p.n.e. w Grecji przez Zenona z Kition, założyciela szkoły stoickiej. Głosił on uznanie CNOTY za najwyższe i jedyne dobro, służące opanowaniu namiętności. Celem stoika było osiągnięcie stanu obojętności wobec świata zewnętrznego i wzgardzenie dobrami przemijającymi. Zachowanie równowagi wewnętrznej zarówno wobec
niepowodzeń, jak i radości życia, było warunkiem postawy stoickiej, której najwyższym etapem była postawa apatycznego mędrca. Stoicyzm preferował życie zgodne z naturą i rozumem.

System stoicki znalazł odbicie m.in. w twórczości J. Kochanowskiego.

klasycyzm

Kierunek artystyczno-literacki, mający swoje źródła w kulturze antycznej (czyli klasycznej: grecko-rzymskiej). Sztuka epok późniejszych nawiązywała do tradycji antyku, wykorzystując jego wzorce. Sztuka antyku na długi czas określiła europejskie kanony piękna. Od łacińskiego słowa "classicus" (wzorowy) otrzymała nazwę klasycyzmu, używaną także w odniesieniu do późniejszych prądów artystycznych, wzorujących się na sztuce antycznej: klasycyzm renesansowy, oświeceniowy, neoklasycyzm (przełom XIX i XX w.). Sztuka klasyczna narodziła się w Grecji, gdzie w V i IV w. p.n.e. osiągnęła szczyty artyzmu (Sofokles, Fidiasz, Platon, Arystoteles), zaś w Rzymie funkcjonowała do V w. n.e.

Główne założenia klasycyzmu:
- piękno jest jedyne i obiektywne - istnieją ustalone kanony piękna
- sztuka ma wyrażać harmonię i zachowywać ład (proporcje, równowaga, statyczność)
- należy tworzyć według ustalonych reguł (poetyk, podręczników sztuki)
- należy wzorować się na sztuce antycznej (greckiej i rzymskiej), która najlepiej
oddawała harmonię natury
- piękno ma wynikać z prostoty, a nie z zawiłości

Mit jest opowieścią o stałej warstwie fabularnej. Pełni przede wszystkim funkcje poznawcze i światopoglądowe. Mity podejmowały próby wyjaśnienia zagadnień powstania świata i człowieka, ingerencji bogów w losy ludzkie oraz niepokojących, bo trudnych do wytłumaczenia zjawisk przyrody. Mity powstawały poza historią i poza realnym doświadczeniem.

Mity dzielimy na:

- teogoniczne (poświęcone bogom i bóstwom),

- kosmogoniczne (mówiące o powstaniu świata i zjawiskach występujących w przyrodzie),

- antropogeniczne (opowiadające losy ludzkie i ukazujące ich współudział w tworzeniu losów świata)

- genealogiczne (przedstawiające historię głośnych rodów, które odegrały znaczącą rolę w starożytnym świecie).

Opowieść mityczna nie wyraża treści wprost. Ważną rolę grają tu metafory (np. mit o Syzyfie, którego praca jest metaforą bezowocnego wysiłku), alegorie (np. opowieść o Demeter i Korze, obrazująca niezmienne następstwo pór roku) i symbole (np. wieloznaczność mitu o Dedalu i Ikarze).

-----



Twoja ocena: 1 2 3 4 5 6

Komentarze:
Komentarze( 0 ) | dodaj komentarz


Ocena(3):

3+

Dodane przez belusia1970, 2009-09-02 19:04:20

Tu coś znajdziesz :
http://www.zgapa.pl/data_files/referat_5721.html

-----
&&&&&&&&



Twoja ocena: 1 2 3 4 5 6

Komentarze:



Dodane przez Anittka, 2009-09-02 19:13:08
`Dziękuję. :)


Komentarze( 1 ) | dodaj komentarz